Tak, ale nie każdą tuję można usunąć bez formalności. Najpierw sprawdź, czy roślina jest krzewem, czy drzewem, zmierz obwód pnia 5 cm nad ziemią i ustal, czy wycinka nie ma związku z działalnością gospodarczą. W przypadku tui jako pozostałego gatunku drzew granica wynosi 50 cm obwodu pnia. Znaczenie może mieć też położenie działki, między innymi wpis do rejestru zabytków.
Jak sprawdzić, czy tuja wymaga zezwolenia?
Podstawą jest Ustawa o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 roku. Przepisy rozróżniają drzewa i krzewy, dlatego samo potoczne określenie tui jako krzewu nie zawsze rozstrzyga sprawę. Duże, pojedyncze egzemplarze mogą być oceniane jako drzewa, zwłaszcza gdy mają wyraźny pień i koronę.
Jeżeli tuja jest traktowana jako drzewo, zmierz obwód pnia dokładnie 5 cm od ziemi. Nie stosuj tutaj pomiaru na wysokości 130 cm, który może pojawić się przy ustalaniu opłaty za usunięcie drzewa. Dla żywotnika obowiązuje próg właściwy dla pozostałych gatunków drzew:
| Kategoria | Warunek bez zezwolenia | Jak interpretować? |
|---|---|---|
| Tuja traktowana jako drzewo | Obwód pnia do 50 cm, mierzony 5 cm nad ziemią | Po przekroczeniu progu trzeba sprawdzić właściwą procedurę |
| Tuja traktowana jako krzew | Skupisko krzewów o powierzchni do 25 m² | Usunięcie takiego skupiska co do zasady nie wymaga zezwolenia |
| Nieruchomość osoby fizycznej | Cel niezwiązany z działalnością gospodarczą | Wyjątek dotyczy prywatnego, niekomercyjnego usunięcia roślin |
Pomiar wykonaj taśmą mierniczą, prowadząc ją wokół pnia na wysokości 5 cm od poziomu gruntu. Jeżeli pień rozdziela się nisko nad ziemią, sposób pomiaru może wymagać oceny urzędu. W razie wątpliwości zrób zdjęcie, zapisz wynik i skonsultuj sprawę z gminą przed rozpoczęciem prac.
Kiedy można usunąć tuje bez formalności?
Poza limitem obwodu istnieją sytuacje, w których przepisy zwalniają z uzyskania zezwolenia. Dotyczy to między innymi następujących przypadków:
- Skupisko krzewów zajmuje powierzchnię nie większą niż 25 m².
- Tuja lub inne rośliny zostały złamane albo wywrócone przez wichurę, wypadek, katastrofę lub inne czynniki naturalne.
- Roślina znajduje się na nieruchomości osoby fizycznej, a jej usunięcie nie ma związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.
- Usunięcie nie narusza przepisów dotyczących ochrony gatunkowej, w szczególności zakazów związanych z gniazdami i siedliskami chronionych zwierząt.
Nie należy utożsamiać wycinki z przycinaniem. Formowanie żywopłotu i skracanie gałęzi nie jest usunięciem drzewa ani krzewu, ale cięcia nadal nie mogą niszczyć chronionych siedlisk. Szczególną ostrożność zachowaj w okresie lęgowym ptaków, zwykle przyjmowanym od 1 marca do 15 października.
Odrębne zasady mogą dotyczyć terenu wpisanego do rejestru zabytków. W takim przypadku właściwy może być wojewódzki konserwator zabytków, a nie wyłącznie urząd gminy. Własne regulacje mogą obowiązywać także na przykład na terenie rodzinnego ogrodu działkowego.
Co grozi za nielegalną wycinkę tui?
Usunięcie tui bez wymaganej procedury może skutkować administracyjną karą pieniężną. Co do zasady wynosi ona dwukrotność opłaty za legalne usunięcie drzewa lub krzewu. Jej wysokość zależy między innymi od gatunku, wymiarów oraz sposobu ustalenia parametrów rośliny.
Nie warto usuwać pnia i wszystkich śladów przed sprawdzeniem wymogów. Brak możliwości ustalenia obwodu lub powierzchni może utrudnić postępowanie i wpłynąć na sposób obliczenia kary.
Jeżeli pień znajduje się dokładnie na granicy działek, przed wycinką ustal prawa obu właścicieli. Podobnie postępuj, gdy konary lub korzenie wchodzą na sąsiednią nieruchomość. Sam fakt, że większość rośliny rośnie po jednej stronie ogrodzenia, nie zawsze rozstrzyga spór cywilny.
Co zrobić, gdy tuja przekracza 50 cm?
Przekroczenie progu nie oznacza automatycznie, że rośliny nie wolno usunąć. Oznacza natomiast, że przed rozpoczęciem prac trzeba sprawdzić właściwą procedurę. W przypadku osoby fizycznej usuwającej drzewo na cel niezwiązany z działalnością gospodarczą może chodzić o zgłoszenie zamiaru usunięcia, a w innych sytuacjach o zezwolenie.
Postępuj w następującej kolejności:
- Zmierz obwód pnia 5 cm nad ziemią i wykonaj dokumentację zdjęciową.
- Sprawdź w urzędzie gminy lub miasta, czy w danej sytuacji potrzebne jest zgłoszenie, czy zezwolenie.
- Przygotuj dane właściciela, adres nieruchomości, gatunek rośliny, jej wymiary, przyczynę usunięcia oraz mapę lub szkic z zaznaczoną lokalizacją.
- Złóż zgłoszenie albo wniosek osobiście, listownie lub przez dostępny serwis elektroniczny, a następnie poczekaj na zakończenie wymaganej procedury i ewentualne oględziny.
Wniosek o zezwolenie składa się co do zasady do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Jeśli nieruchomość lub jej część jest wpisana do rejestru zabytków, właściwy może być wojewódzki konserwator zabytków. Przed wycinką sprawdź aktualne wymagania w lokalnym urzędzie, ponieważ status działki i charakter planowanych prac mogą zmienić właściwą ścieżkę postępowania.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: zmierz tuję 5 cm nad ziemią, sprawdź próg 50 cm, ustal cel wycinki i potwierdź procedurę w gminie. Dopiero po tej weryfikacji rozpocznij usuwanie rośliny.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej ani potwierdzenia wymogów w organie właściwym dla konkretnej nieruchomości.
